Okyanus Koleji - Kolej, Özel Okul, Ana okulu, ilkokul, ortaokul, Lise | Edebiyatta Distopya
Edebiyatta Distopya
Edebiyatta Distopya

Gelecek, insanın hayallerini harekete geçiren ve aslında fark etmeden bulunduğu anda yaratmaya başladığı bir tasarı. İnsanlığın geleceği, tarihin bizi getirdiği noktadan bakınca heyecan verici gelişmelerin yaşanacağını müjdeliyor.


Her geçen gün tanık olduğumuz teknolojik gelişmeler, toplumu derinden etkileyen olaylar; dünyayı nasıl günlerin beklediğinin bir işareti. Peki, bu gelişmeler bizi daha iyimser hale mi getiriyor? Bilinmeyenden her zaman korkmuş, çekinmiş insanoğlu için bu sorunun cevabı içinde hem evet hem de hayırı barındırıyor.

Tarih boyunca insanlar nereden geldiğimizi, nereye gittiğimizi sorguladı. Her zihin, kendi birikiminden buna bir cevap buldu. Bazı cevaplar, var olması gereken mükemmel toplumu anlatıyordu. İşte bu noktada ütopyalar ortaya çıktı. Gerçekte var olamayacakideal toplum fikri, Thomas More’nin Ütopya adlı eseri ile insanlığın hafızasında silinmeyecek bir yer edindi. Bunun yanında Thomas More’ninÜtopya’sındançok daha önce Platon’un Devlet adlı eserindeortaya koyduğu tasarımın da ütopyanın örneklerinden biriolduğu söylenebilir.

Dünyada her şeyin karşıtıyla var olduğu gerçeğinden hareketle, ütopyanın karşıtı olarak distopya da düşün dünyasında rağbet gören konular arasındaki yerini aldı.İnsanı rahatsız edebilecek unsurlar barındıran, korkutucu bir gelecek ve totaliter, baskıcı bir sisteme sahip toplum düzeni olarak tarif edilebilecek distopya da ütopya gibi farklı farklı yazarlar tarafından ele alınan bir konu oldu. Distopyaya ilişkin aktarılabilecek bir başka önemli bilgi ise bilim kurgu alanıyla olan yakın ilişkisidir. Birçok yazar kurguladıkları karanlık gelecekte bize, bilim kurgu ögeleriyle harmanlanmış bir dünya sunar.

Daha önce de belirttiğim gibi yaşadığımız zaman dilimindeki toplumsal olaylar ve teknolojik gelişmelerle bağlantılı olarak dünya genelinde karamsar bir gelecek algısının göz ardı edilemeyecek ölçüde taraftar bulduğubir gerçek. İzleyicilerin ya da okuyucuların tercihleri doğrultusundabirçok filmde, dizide ve kitapta bu konunun sıklıkla işlendiğini görmekteyiz. Bazıları tarafından rahatsız edici bulunsa da geniş bir kitle tarafından izlenen Kara Ayna (Black Mirror) gibi diziler, daha önce yazılmış Açlık Oyunları (Hunger Games), Uyumsuz (Divergent), Seçilmiş Kişi (TheGiver) adlı kitapların sinemaya aktarılması ve geniş bir izleyici kitlesi tarafından yakından takip edilmesi, bunun bir göstergesi. Tabii ki bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Distopik eserlerin bu şekilde rağbet görmesi, bu türde yazılmış kült eserleri de hemen akla getiriyor. Son dönemde çok satanlar listesine baktığımızda bu eserlerin yeniden ilk sıralarda yer aldığını görüyoruz.

 Distopik romanlar arasında ilk akla gelenlerden biri George Orwell’in 1984 adlı eseridir. 1947 – 1948 yılları arasında yazılan eser, politik bir roman olarak değerlendirilebilir.Aktardığı toplumsal düzen ile birlikte oldukça ilgi görmüştür ve çok okunanlar arasında yer almıştır. Romanda geçen birçok kavram günümüzde hala kullanılmaktadır. Edebiyatımızın önemli isimlerinden Nihad Sami Banarlı roman için “Orwell, 1984 adlı romanında, milletleri dil yıkımıyla çökertip bir takım sürüler haline koymak isteyenlerin hedeflerini ve hikâyesini yazmıştır.” der.

 Bu konuyu işleyen bir diğer önemli eser de AldousHuxley’in Cesur Yeni Dünya’sıdır. Romanda insanı insan yapan birçok değerin mutluluk ve istikrar için ortadan kaldırıldığı bir dünyayla karşılaşıyoruz. Eser; mutluluk ve istikrar içinüretilen, şartlandırılarak yetişen ve yaşlanmayan insanlardan oluşan bir toplumla ve yapay toplumsal sınıflarıylainsanı düşündüren bir roman olma özelliği taşıyor.

Distopya fikri size de ilgi çekici geldi mi? Eğer cevabınız evet ise okuduğum ve okumayı düşündüğüm, tüm zamanların en iyi distopik romanları olarak değerlendirilen bir listeyi sizinle paylaşarak yazımı sonlandırıyorum.Keyifli okumalar dilerim.

  1. JackLondon - Demir Ökçe
  2. H. G. Wells - Zaman Makinesi
  3. GeorgeOrwell - Hayvan Çiftliği
  4. George Orwell - Bin Dokuz Yüz Seksen Dört
  5. AldousHuxley - Cesur Yeni Dünya
  6. YevgeniZamyatin - Biz
  7. Ray Bradbury - Fahrenheit 451
  8. AnthonyBurgess - Otomatik Portakal
  9. William Golding - Sineklerin Tanrısı
  10. KatharineBurdakin- Swastika Geceleri
  11. Kurt VonnegutJr. - Otomatik Piyano
  12. Doris Lessing - Hayatta Kalma Güncesi
  13. AnthonyBurgess - Otomatik Portakal
  14. Philip K. Dick - Android'ler Elektrikli Koyun Düşler mi?
  15. SuzanneCollins - Açlık Oyunları
  16. KazuoIshiguro - Beni Asla Bırakma
  17. Ursula K. Le Guin – Mülksüzler
  18. StephenKing - Azrail Koşuyor
  19. P.D. James - TheChildren Of Men
  20. AynRand - Atlas Silkindi
  21. David Mitchell - Bulut Atlası
  22. LoisLowry - Seçilmiş Kişi
  23. VeronicaRoth - Uyumsuz

 

Onur ALTUN

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni


  • Paylaş

Lise 48 1 02 Nisan 2019, Salı

E-Bülten Üyeliği
Yorumunuzu Yazınız
Yorumlar
Harun Eytemis / 09 Nisan 2019, Salı 13:31
Emeklerinize saglik. Yazi çok güzel olmuş. Özellikle sondaki liste çok faydalı olacak.
BİLGİLERİNİZİ GİRİN
NİSAN AYINA ÖZEL
AVANTAJLI FİYATLAR İÇİN
SİZE DÖNELİM

Arama

444 10 98